บ้านสวย ดอทเนท

ในการเริ่มออกอาคารสักอาคารหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นบ้าน, อาคาร, อพารต์เม้นท์, ร้าน ฯลฯ บุคคลสำคัญคนหนึ่งที่เจ้าของอาคารจะต้องนึกถึง หรือต้องค้นหาตัวเพื่อมาเป็นผู้ออกแบบอาคาร นั่นคือสถาปนิกนั่นเอง วันนี้ผมจะเล่าเรื่องที่น่าสนใจของสถาปนิกในหลายด้านให้ฟังว่า ที่จริงสถาปนิกไม่ใช่จะเป็นผู้วิเศษอะไรที่ไหนที่จะเสกอาคารสวยๆ แปลกๆ ให้ท่านได้  ถ้าท่านไม่ทราบถึงข้อจำกัด และพื้นฐานของความเป็นสถาปนิก โดยเฉพาะสถาปนิกไทยที่ผมกำลังจะเล่าให้ฟัง

ผมต้องออกตัวก่อนนะครับว่าผมไม่ใช่สถาปนิกแต่อย่างใด  แต่ผมมีเพื่อนเป็นสถาปนิกหลายคน เคยร่วมงานกับสถาปนิกหลายท่าน รวมถึงเคยเปิดบริษัทออกแบบ มีลูกน้องเป็นสถาปนิก คงจะพอแอบนินทา สถาปนิกให้ฟังได้

ใช่ครับสถาปนิกเป็นบุคคล เล่าเรียนมาทางด้านงานออกแบบสถาปัตยกรรม โดยตรง การที่จะเป็นสถาปนิกได้ต้องเรียนจบมาจากสถาบันที่มีคณะสถาปัตยกรรม ตามหลักสูตรจะต้องเรียน 5 ปี ตอนเรียนก็ยาก การบ้านก็เยอะ นอนก็ดึก  และเมื่อจบออกมาจะต้องไปสอบใบประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นผู้มี อาชีพสถาปนิกอีก ถึงจะได้เป็นสถาปนิกจริงๆ

กว่าที่จะเป็นสถาปนิกได้ คงไม่ใช่เรื่องง่ายๆ ดังนั้นท่านสถาปนิกส่วนใหญ่ก็จะมีแนวคิดที่จะทำงานออกแบบของเขาให้ดี ให้สวยสุดยอด โดดเด่น เป็นทุนอยู่แล้ว เพื่อหวังว่า อาคารที่สุดยอดนั้นจะผลงานทำให้ชื่อเสียงของตัวเอง เป็นที่รู้จัก เพื่อความก้าวหน้าในอาชีพ

แต่ด้วยการที่จะมีอาคารหรืองานสถาปัตยกรรมสุดยอดให้สถาปนิกได้แสดงฝีมือนั้นเป็นเรื่องยากมาก ด้วยเหตุผลว่า สถาปนิกไม่ได้เป็นเจ้าของอาคารเอง ไม่ได้เป็นผู้จ่ายเงินในการก่อสร้าง หรือเป็นเหตุผลทางการค้าต่างๆ จะทำอะไรตามใจตัวเองก็ไม่คอยได้ ต้องตามใจคนจ่ายเงินเป็นสำคัญ อย่างที่มีคนเคยพูดไว้ว่า “สถาปัตยกรรมที่ดีต้องประกอบด้วย เจ้าของงานที่ดีกับสถาปนิกดี”  สถาปนิกหลายคนเลยต้องมีผลงานเป็นอาคารโหลๆ  งานออกแบบที่ไม่ได้ดังใจตัวเอง ตามความต้องการของลูกค้า หรือตามงบประมาณของลูกค้า

ในอาชีพทุกๆอาชีพ ก็จะมีบุคคลหลายประเภท หลายระดับ อาชีพสถาปนิกก็เหมือนกันครับมีหลายระดับ หลายแบบให้ท่านสามารถเลือกจ้างได้ตามความต้องการ ผมขออนุญาติแบ่งประเภทของสถาปนิก เพื่อให้ทราบถึงพื้นฐานของสถาปนิกแต่ละระดับพอเป็นสังเขปนะครับ

1. สถาปนิกจบใหม่ ไฟแรง สถาปนิกเหล่านี้ส่วนใหญ่จะเป็นสถาปนิกที่มีความต้องการออกแบบงาน สุดยอดๆ งานแปลกๆให้ลูกค้าเสมอแต่ด้วยความเป็นสถาปนิกจบใหม่ ประสบการณ์ในการทำงาน อาจจะยังไม่พอ โอกาศที่จะได้แสดงความสามารถก็น้อย หรือบางครั้งที่มีโอกาส สถาปนิกเหล่านี้ก็ไม่สามารถ สื่อสารกับเจ้าของงานได้เข้าใจ ถึงสิ่งที่ตัวเองกำลังจะทำ หรือบางครั้งตัวสถาปนิกเองก็ไม่เข้าใจความเป็นไปได้ในการก่อสร้างงานจริง เมื่อเทียบกับงบประมาณที่มีจำกัด แต่ก็มีหลายคนเหมือนกันที่มีความสามารถมาก เหมือนเป็นบุคคลคนพิเศษ อันนี้เป็นข้อยกเว้นครับ
2. สถาปนิกรุ่นใหญ่ วัยรุ่งเรือง สถาปนิกเหล่านี้อย่างที่บอกก็เป็นสถาปนิกที่มีประสบการณ์ สามารถสื่อสารความต้องการของลูกค้าออกมาเป็็นงานสถาปัตยกรรมที่ดีได้โดยง่าย เพราะอาศัยประสปการณ์ในการทำงานสูง ความเข้าใจในเรื่องการก่อสร้าง มีความสามารถที่จะเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ให้ตรงกับงบประมาณ สามารถเลือกได้ว่าตรงไหนควรทำไม่ควรทำได้เป็นอย่างดี แต่ก็งานที่ดีก็ต้องแลกด้วยราคาค่าออกแบบที่สูงกว่า งบประมาณในการก่อสร้างก็มากกว่า เพราะสถาปนิกรุ่นใหญ่มีต้นทุนเรื่องเวลาในการทำงานมาก ค่าเสียโอกาสในการที่จะได้งานราคาแพงกว่างานของเราก็มาก ดังนั้นสถาปนิกเหล่านี้จึงมีระยะเวลาการทำงานต่องานๆนึงน้อยเพื่อแข่งกับเวลา การแก้ไขแบบจึงไม่สามารถทำได้บ่อย หรือทำได้ง่ายเหมือนสถาปนิกจบใหม่
3. เกรท สถาปนิก หรือ สุดยอดสถาปนิก ตำแหน่งนี้ไม่มีใครตั้งหรอกครับ แต่จะเป็นสถาปนิกที่คนในวงการจะรู้กันว่า ท่านนี้ หรือบริษัทนี้สุดยอด โดยทั่วไปแล้วเกรทสถาปนิกจะมีแนวทางการออกแบบเป็นของตัวเองอย่างโดดเด่น เช่นถ้าใครอยากได้อาคารแนวนี้ก็ต้องไปหาคนนี้เท่านั้น  ไปหาคนอื่นก็ทำแนวนี้ไม่ได้อย่างท่าน โดยมากแล้วแนวทางการออกแบบของเกรทจะเป็นแนวนั้นๆโดยเฉพาะ เกรทท่านจะไม่ค่อยทำแบบอื่นนอกจากแบบในสไตล์ท่าน (จะให้ปิกัสโซ่ เขียนภาพเหมือน ก็คงไม่ใช่มั้ง) ส่วนเรื่องราคาผมเคยได้ยินมาว่า ค่าออกแบบของเกรทในเมืองไทย โครงการนึงไม่ต่ำกว่า 6หลักปลาย ถึง 7 หลักแน่นอน และการทำงานส่วนใหญ่มีเงื่อนไขเป็นมืออาชีพ มาทำกันเล่นๆไม่ได้
4. มือปืนรับจ้าง สมมุติว่าท่านไม่ต้องการที่จะออกแบบ แต่กฏหมายบังคับว่าจะต้องมีสถาปนิก เซนต์รับรอง สถาปนิกมือปืนรับจ้างหาได้ไม่ยากในเมืองไทยครับ  ไม่ต้องทำอะไร เซนต์อย่างเดียว รับตังค์นิดหน่อย
5. สถาปนิกปลอม พวกนี้เป็นพวกที่ไม่ได้เป็นสถาปนิกจริง  แต่ทำงานออกแบบได้ เช่นบางคนเป็น อินทิเรียดีซายน์เนอร์ บางคนเป็นช่างรับเหมา บางคนเป็นวิศวะ  แต่ไปรับงานออกแบบจากลูกค้ามา ทำการออกแบบให้ลูกค้าได้เหมือนกัน(ดีบ้าง ไม่ดีบ้าง) โดยใช้ประสบการณ์และความสามารถในการดัดแปลงแบบคนอื่น  หรือก๊อปแบบมาทั้งดุ้นก็มี  มาทำแบบให้ลูกค้า (แต่หลายครั้งก็เป็นความต้องการของลูกค้าเองเพราะถูกจำกัดด้วยงบประมาณ) และให้มือปืนรับจ้างเป็นคนเซนต์แบบให้

ทีนี้สมมุติว่าเราเป็นเจ้าของงานที่จะจ้างสถาปนิกสักคนนึง เราจะทำยังไงให้สถาปนิกได้แสดงศักยภาพของเขาออกมาได้มากที่สุด คำตอบคือ ไม่ว่าจะเป็นสถาปนิกระดับไหน ก็สามารถสร้างงานที่ดีได้ทั้งนั้นครับ ขอให้ท่านพยายามเข้าใจถึงพื้นฐานของเขา  บอกเรื่องความต้องการของท่าน  ข้อจำกัดของท่านในเรื่องงบประมาณ แบบไหนที่ชอบ หรือไม่ชอบอย่างไร ให้สถาปนิกทราบ รวมถึงหาตัวอย่างงานทำการบ้านของท่านให้เยอะๆ บอกเขาไปให้หมด  ไม่ใช่ว่าเมื่อสถาปนิกถาม ว่าชอบแบบไหน ก็บอกไม่ถูก ไม่รู้ว่าตัวเองชอบแบบไหน กันแน่

เพื่อนๆคงพอที่จะทราบถึงพื้นฐานสถาปนิกแล้วนะครับ ว่าสถาปนิกคืออะไร …หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ในการทำงานร่วมกับสถาปนิกสร้างผลงาน สถาปัตยกรรมดีๆให้ได้ชมกันครับ

Originally posted 2010-06-16 20:25:46.

Popularity: 2%